Ý nghĩa của từ trộm vía là gì?

148

Trộm vía là lối nói mang màu sắc tâm linh được sử dụng nhiều ở miền Bắc nước ta, được sử dụng trong các câu nói về trẻ sơ sinh. Cùng Reviewdumban tìm hiểu quan niệm về ý nghĩa của từ trộm vía này nhé!

Ý nghĩa của từ trộm vía là gì?

Theo quan niệm dân gian, vía được xem là năng lượng tinh thần mà nhờ đó mà con người có thể sống được một cách khỏe mạnh. Đối với nam giới thì có 3 hồn 7 vía và nữ giới là 3 hồn 9 vía.

"Trộm vía" mang hàm ý khen ngợi em bé một cách khéo léo, tế nhị.
“Trộm vía” mang hàm ý khen ngợi em bé một cách khéo léo, tế nhị.

Khi ai đó bị đau yếu thì người ta tin có một vía nào đó bị phạm dẫn tới bệnh tật, đau ốm. Chính vì vậy, ý nghĩa của từ trộm vía coi như một lời xin phép với thần linh, có giá trị về mặt tín ngưỡng là xin thần thánh cho trẻ luôn mạnh khỏe và người ta cũng quan niệm như một lời xin đối với gia chủ.

Một số quan niệm cho rằng, ma quỷ hay bắt vía các em bé xinh đẹp, ngoan ngoãn, vì thế trước khi khen các bé phải nói thêm từ “trộm vía” để đánh lạc hướng ma quỷ cho em bé đỡ “phải vía”…

Nguồn gốc của từ trộm vía

Theo cách đọc cổ xưa của hai chữ hồn phách trong cổ Hán ngữ thì hồn có nghĩa là phần tinh thần thiêng liêng của con người và phách là phần tinh khí trong con người. Từ “phách” cổ ngữ chuyển âm sang tiếng Việt cổ là “vía”. Vậy “vía” tức là phần liên quan đến khí chất, thể chất của con người ta, nếu nói trộm hồn tức là nói với người đã mất.

Trộm vía được dùng phổ biến ở miền Bắc, miền Nam và miền Trung biến tấu hơn một chút sẽ thêm vào từ "xấu", "ghét",... khi muốn khen trẻ nhỏ.
Trộm vía được dùng phổ biến ở miền Bắc, miền Nam và miền Trung biến tấu hơn một chút sẽ thêm vào từ “xấu”, “ghét”,… khi muốn khen trẻ nhỏ.

Cách nói trộm vía trẻ con ở các vùng

Từ trộm vía thường nằm ở đầu câu khi nói lời khen, sức khỏe của trẻ nhỏ để tránh cho lời khen khỏi chạm vía và thành điềm gở. Cách nói nói này được hiểu là “có kiêng có lành” bởi vía trẻ con còn yếu, cần bảo vệ, giữ gìn nên trước khi khen trẻ nhỏ, phải xin phép các vía trước.

Từ “trộm vía” thường kèm theo các câu có ý nghĩa khen ngợi phía sau như:

  • Trộm vía cháu bụ bẫm quá;
  • Trộm vía cháu nhìn thông minh quá;
  • Trộm vía cháu ngoan quá, kháu khỉnh quá;
Trộm vía em bé dễ thương quá.
Trộm vía em bé dễ thương quá.

Trộm vía thường được dùng ở miền Bắc, còn miền Trung và miền Nam thường khác hơn một chút với những từ mang ý nghĩa ngược lại vào những câu nói về trẻ nhỏ như “ghét”, “xấu”, “đen” …

  • Em bé nhìn dễ “ghét” quá;
  • Em bé ngủ “xấu” quá;
  • Da bé “đen” quá;

Hàm ý của những tính từ trên chính là để khen những đứa trẻ với hàm ý muốn nói những đứa bé đẹp đẽ, bụ bẫm, ngoan hiền,..

Ý nghĩa của từ trộm vía xuất phát từ cuộc sống tinh thần và từ tín ngưỡng dân gian. Những từ ngữ này không có ảnh hưởng hay tác hại gì đến trẻ mà có ý nghĩa, sắc thái đặc trưng cho mặt văn hóa của người miền Bắc nói riêng và người Việt nói chung.